Phụ nữ hiện đại và sức khỏe nội tiết: Khi áp lực “phải ổn” khiến cơ thể bị bỏ quên

Phụ nữ hiện đại đang sống lâu hơn, làm việc nhiều hơn và đảm nhận nhiều vai trò hơn — nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ đang có nhiều năm sống khỏe hơn.

Phụ nữ hiện đại đang sống lâu hơn, làm việc nhiều hơn và đảm nhận nhiều vai trò hơn — nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc họ đang có nhiều năm sống khỏe hơn. Sức khỏe phụ nữ, đặc biệt là sức khỏe nội tiết, có thể thay đổi đáng kể theo tuổi, lối sống và từng giai đoạn của cuộc đời, nhưng nhiều phụ nữ vẫn có xu hướng trì hoãn việc chăm sóc bản thân cho đến khi các dấu hiệu trở nên khó bỏ qua.

Một nghiên cứu của McKinsey Health Institute phối hợp cùng World Economic Forum cho thấy phụ nữ dành trung bình nhiều hơn 25% thời gian trong cuộc đời ở trạng thái sức khỏe kém so với nam giới. Đáng chú ý, hơn một nửa gánh nặng sức khỏe này tập trung trong độ tuổi lao động từ 20 đến 70 — giai đoạn nhiều phụ nữ đồng thời xây dựng sự nghiệp, chăm sóc gia đình và đảm nhận nhiều trách nhiệm cá nhân.

Trong bối cảnh đó, việc phụ nữ trì hoãn chăm sóc sức khỏe không đơn thuần là câu chuyện về “thiếu thời gian”. Nó còn liên quan đến một mẫu hình quen thuộc: phải tiếp tục ổn, ngay cả khi cơ thể bắt đầu phát đi những tín hiệu khác thường.

Khi “do bận quá” trở thành cách giải thích cho các dấu hiệu sức khỏe

Trong quá trình tư vấn, đội ngũ BeWell thường gặp những phụ nữ đã quen với việc xem mệt mỏi, khó ngủ, thay đổi tâm trạng hoặc thay đổi cân nặng là hệ quả tất yếu của công việc và cuộc sống.

Một vài đêm mất ngủ được cho là do công việc. Cảm giác mệt mỏi kéo dài được giải thích bằng lịch trình quá tải. Thay đổi tâm trạng được quy về áp lực. Những thay đổi của chu kỳ kinh nguyệt đôi khi cũng bị bỏ qua cho đến khi chúng ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống hằng ngày.

Nhưng từ góc độ y khoa, những triệu chứng này không phải lúc nào cũng chỉ liên quan đến lối sống.

Các thay đổi nội tiết ở phụ nữ có thể xuất hiện trong nhiều giai đoạn khác nhau, từ chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ, sau sinh đến tiền mãn kinh và mãn kinh. ACOG ghi nhận rằng những thay đổi hormone trong giai đoạn tiền mãn kinh có thể đi kèm với thay đổi tâm trạng và giấc ngủ. Đồng thời, rối loạn giấc ngủ ở phụ nữ cũng có thể liên quan đến những thay đổi nội tiết trong từng giai đoạn của cuộc đời.

Điều đó không có nghĩa mọi trường hợp mệt mỏi, mất ngủ hay thay đổi tâm trạng đều bắt nguồn từ nội tiết tố. Nhưng nó cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong chăm sóc sức khỏe nội tiết: một triệu chứng phổ biến vẫn cần được nhìn nhận trong bối cảnh sức khỏe cụ thể của từng phụ nữ.

Và đôi khi, vấn đề không nằm ở việc phụ nữ không quan tâm đến sức khỏe. Họ chỉ quen đặt sức khỏe của mình sau tất cả những vai trò khác.

Sức khỏe nội tiết là một phần của sức khỏe phụ nữ

Sức khỏe nội tiết không tồn tại tách biệt với những khía cạnh khác của sức khỏe phụ nữ. Nội tiết tố có liên quan đến nhiều quá trình sinh lý trong cơ thể và có thể thay đổi theo tuổi cũng như từng giai đoạn sống.

Vì vậy, chăm sóc sức khỏe nội tiết không nên chỉ được hiểu là tìm kiếm một vấn đề hormone khi đã xuất hiện triệu chứng. Quan trọng hơn là hiểu những thay đổi nào có thể là bình thường, những dấu hiệu nào cần được theo dõi và khi nào cần đánh giá y khoa.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh phụ nữ ngày càng quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động. Một đánh giá sức khỏe phù hợp không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc tìm ra bệnh. Nó có thể bắt đầu từ việc hiểu cơ thể đang ở trạng thái nào và những yếu tố nào cần được quan tâm ở giai đoạn hiện tại.

McKinsey Health Institute ước tính việc thu hẹp khoảng cách sức khỏe giữa nam và nữ có thể tạo ra tới 1 nghìn tỷ USD giá trị kinh tế mỗi năm vào năm 2040. Báo cáo cho rằng khoảng cách này một phần liên quan đến những khác biệt trong nghiên cứu, dữ liệu và cách hệ thống y tế đáp ứng các nhu cầu sức khỏe đặc thù của phụ nữ.

Đây cũng là lý do sức khỏe phụ nữ đang ngày càng được nhìn nhận như một lĩnh vực chăm sóc riêng, thay vì chỉ tập trung vào sức khỏe sinh sản.

BeWell và cách tiếp cận sức khỏe phụ nữ chủ động

Tại BeWell, chăm sóc sức khỏe phụ nữ được tiếp cận theo hướng chủ động và cá nhân hóa. Thay vì chờ đến khi một triệu chứng trở nên rõ rệt, việc đánh giá sức khỏe có thể giúp phụ nữ hiểu rõ hơn những thay đổi đang diễn ra trong cơ thể và xác định những vấn đề cần được theo dõi.

Một buổi tư vấn sức khỏe nội tiết không nhất thiết bắt đầu bằng việc tìm kiếm một vấn đề để điều trị. Nó có thể bắt đầu đơn giản từ việc tìm hiểu các dấu hiệu đang xuất hiện, tiền sử sức khỏe, giai đoạn sống và những yếu tố có thể liên quan, từ đó bác sĩ xác định liệu có cần thực hiện thêm đánh giá hoặc xét nghiệm hay không.

Cách tiếp cận này cũng giúp tránh một quan niệm phổ biến: cứ có một triệu chứng là cần xét nghiệm thật nhiều hormone. Trên thực tế, không phải mọi phụ nữ đều cần một “gói xét nghiệm nội tiết” giống nhau. Việc đánh giá cần dựa trên triệu chứng, độ tuổi, tiền sử và mục tiêu chăm sóc cụ thể.

Bởi với phụ nữ, sức khỏe không phải một vai trò khác cần phải hoàn thành. Đó là nền tảng để có thể tiếp tục thực hiện tất cả những vai trò còn lại một cách bền vững.

Chăm sóc sức khỏe chủ động, vì thế, không phải thêm một việc vào danh sách vốn đã dài của phụ nữ hiện đại. Đó là cách để không phải đợi đến khi cơ thể buộc mình dừng lại mới bắt đầu quan tâm đến nó.

Bài viết nổi bật